Oy Sandığı'nda şu an 60 geçerli pusula var. Bu yazı o 60 kişinin ne söylediğini, daha önemlisi ne söylemediğini anlatıyor.
Çoğu anket sitesi ikincisini atlar. Sayıyı gösterir, yüzdeyi yazar, gerisini okurun çıkarmasına bırakır. Biz tersini yapalım.
Ham tablo
| Seçenek | Oy |
|---|---|
| Zafer Partisi | 19 |
| Yeni Parti | 19 |
| AK Parti | 8 |
| İYİ Parti | 6 |
| MHP | 2 |
| Belirtmiyorum | 2 |
| CHP | 1 |
| YRP | 1 |
| DEM Parti | 1 |
| Kararsızım | 1 |
25 ilden, 49 ilçeden geliyor. En çok katılım İstanbul'da (13), sonra İzmir (8) ve Çanakkale (7).
Bu tablo neden Türkiye'yi temsil etmiyor
Üç ayrı sebep var ve üçü de tek başına yeterli.
Örneklem rastgele değil. Ciddi bir anket, katılımcıyı kendi seçer — belirli bir yöntemle, belirli bir çerçeveden. Burada katılımcı kendi geliyor. Siteyi kim bulduysa, kim paylaştıysa, kimin ilgisini çektiyse o katılıyor. Buna "kendi seçimiyle örneklem" deniyor ve siyasi anketlerde en bilinen sapma kaynağı.
Somut olarak: bir partinin destekçileri siteyi sosyal medyada paylaşırsa, o partinin oyu birkaç saat içinde ikiye katlanabilir. Tablodaki ilk iki sıra bu etkiyle fazlasıyla açıklanabilir.
Sayı çok küçük. 60 kişide bir seçeneğin 19 mu 15 mi çıkacağı büyük ölçüde şansa bağlı. Kabaca söylersek, bu büyüklükte bir örneklemde yüzde 30 civarındaki bir oranın gerçek değeri yüzde 19 ile yüzde 43 arasında herhangi bir yerde olabilir. Bu aralık, iki partiyi sıralamak için işe yaramayacak kadar geniş.
Ağırlıklandırma bu ölçekte iş görmüyor. Sitede yaş, cinsiyet ve 2023 oyu toplanıyor ve bunlar ülke hedeflerine göre ağırlıklandırılabiliyor. Ama ağırlıklandırma az sayıda kişiyi çoğaltarak çalışır: bir hücrede 2 kişi varsa ve onları 8 kişiymiş gibi saymanız gerekiyorsa, o 2 kişinin tercihi dört katına çıkar. Küçük örneklemde ağırlıklandırma gürültüyü düzeltmez, büyütür.
Peki bu veriden hiçbir şey öğrenilemez mi
Öğrenilir — ama farklı sorular sorarak.
"Kim önde" sorusu bu veriyle cevaplanamaz. İlk iki sıra 19-19 berabere; bu beraberliğin kendisi bile şansın ne kadar belirleyici olduğunun göstergesi.
"Kararsızlık ne kadar" sorusu daha dayanıklı. 60 kişide 3'ü kararsız ya da belirtmek istemiyor. Bu oran, parti sıralamasına göre örneklem sapmasından daha az etkileniyor, çünkü kararsızlık belirli bir partinin destekçisine bağlı değil.
"Hangi ilden katılım geliyor" sorusu tamamen sağlam. Bu bir tahmin değil, sayım. 25 il, 49 ilçe — bu rakamlar kesin.
Zaman içindeki değişim, mutlak seviyeden daha anlamlı. Aynı sapmalı örneklem yöntemiyle iki hafta sonra ölçüm yaparsanız, aradaki fark en azından tutarlı bir sapma üzerinden okunabilir.
Sitede sonucu ne zaman gösteriyoruz
Bir ilde sonuç gösterebilmek için en az 5 katılımcı şartı var. Şu an bu şartı yalnızca 3 il karşılıyor: İstanbul, İzmir ve Çanakkale. Diğer 22 ilde katılım sayısı görünüyor ama parti dağılımı görünmüyor.
Eşiği koymamızın sebebi basit: 2 kişinin oy verdiği bir ilde "%50 şu parti" yazmak, doğru bir bölme işlemi ama yanlış bir cümle.
Bir de sonucu görmek için önce oy kullanmak gerekiyor. Bunun asıl sebebi katılım toplamak değil: sonucu görmeden oy vermek, insanın kendi tercihini önde görünene göre ayarlamasını (sürü etkisi) engelliyor.
Neyi yayımlıyoruz, neyi yayımlamıyoruz
Anomali tespiti çalışıyor: aynı IP bloğundan kısa sürede gelen yığılmalar işaretleniyor ve işaretlenen pusulalar sonuca girmiyor. Şu an elenen pusula sayısı sıfır.
Bu sayıyı her zaman yayımlıyoruz — kaç oyun elendiğini göstermeden "temizlenmiş sonuç" demek, okurdan doğrulanamaz bir güven istemek olurdu.
Toplu sonuçların tamamı açık veri sayfasında indirilebilir durumda. Hesabın nasıl yapıldığı metodoloji sayfasında.
Bundan sonrası
Bu sayılar katılım arttıkça anlamlanacak. Birkaç bin katılımcıya ulaşıldığında ağırlıklandırma gerçekten iş görmeye başlar ve il kırılımları tek tek okunabilir hale gelir.
O noktaya kadar buradaki tabloyu "Türkiye şöyle düşünüyor" diye okumayın. "Bu siteye gelen 60 kişi böyle söyledi" diye okuyun — çünkü tam olarak bu.
Ne düşündüğünüzü foruma yazabilirsiniz; anketin kendisi oy sayfasında.
