Bugünün siyasetini anlamak için başlanacak yer, en son yapılan genel seçimin resmî sonuçları. 14 Mayıs 2023 milletvekili seçiminde sandığa yansıyan tablo şuydu — sayılar YSK'nın açıkladığı Türkiye geneli resmî sonuçlardan.
Sandıktan çıkan tablo
| Parti | Oy | Pay |
|---|---|---|
| AK Parti | 19.392.462 | %36,4 |
| CHP | 13.802.183 | %25,9 |
| MHP | 5.484.820 | %10,3 |
| İYİ Parti | 5.275.981 | %9,9 |
| DEM Parti | 4.803.922 | %9,0 |
| YRP | 1.527.048 | %2,9 |
| Zafer Partisi | 1.216.399 | %2,3 |
| TİP | 956.057 | %1,8 |
| BBP | 530.770 | %1,0 |
Alt sıralarda SOL Parti (77.992), Anavatan (66.102), TKP (63.809) ve Vatan Partisi (52.720) yer aldı. Kapsanan geçerli oy toplamı 53,2 milyon.
İki parti, oyların üçte ikisi
İlk iki sıradaki AK Parti ve CHP, geçerli oyların yüzde 62,3'ünü aldı. Üçüncü sıradaki MHP ile ikinci sıradaki CHP arasında 8,3 milyonluk fark var — yani "üçüncü büyük parti" ile "ikinci büyük parti" arasındaki mesafe, MHP'nin aldığı toplam oydan bile fazla.
Bu tablo Türkiye'de uzun süredir işleyen bir yapının devamı: iki büyük blok, arkasında yüzde 10 civarında üç orta ölçekli parti, sonra sert bir düşüş. Dördüncü sıradaki İYİ Parti ile altıncı sıradaki YRP arasında 3,7 milyon oy var.
Yüzde 10 barajı kalktı, aritmetik kalmadı
2022'de seçim barajı yüzde 10'dan yüzde 7'ye indirildi. Ama asıl belirleyici olan baraj değil, ittifak sistemi: ittifak içinde yer alan parti, kendi oyu ne olursa olsun milletvekili çıkarabiliyor.
Sonucun somut karşılığı şu: YRP yüzde 2,9 ile, BBP yüzde 1 ile Meclis'e girdi. Zafer Partisi yüzde 2,3 aldı ama bir ittifakın parçası olmadığı için aynı imkânı bulamadı.
Yani 2023'te bir partinin Meclis'e girip girmemesini belirleyen şey aldığı oy değil, kiminle ittifak kurduğu oldu. Bu, küçük partiler için oy toplamaktan çok masaya oturmayı öncelikli hale getiriyor — ve parti sisteminin neden bu kadar hareketli olduğunu açıklıyor.
Kim oy veriyor: seçmenin yaş haritası
Türkiye'de 61,4 milyon kayıtlı seçmen var. Yaş dağılımı şöyle:
| Yaş | Seçmen | Pay |
|---|---|---|
| 18-24 | 8.574.418 | %14,0 |
| 25-34 | 12.314.604 | %20,0 |
| 35-44 | 12.463.582 | %20,3 |
| 45-54 | 10.877.316 | %17,7 |
| 55-64 | 8.518.622 | %13,9 |
| 65+ | 8.693.340 | %14,1 |
Buradaki en dikkat çekici sayı 18-34 arası: 20,9 milyon kişi, yani her beş seçmenden ikisi 35 yaşın altında. Bu grup 55 yaş üstü seçmenin (17,2 milyon) yaklaşık 3,7 milyon üzerinde.
Kadın-erkek dağılımı ise neredeyse eşit: yüzde 50,6'ya yüzde 49,4.
Genç seçmenin ağırlığı, siyasi kampanyaların neden giderek sosyal medyaya kaydığını açıklıyor. Ama bir uyarı: yaş grubunun büyük olması, o grubun aynı yönde oy verdiği anlamına gelmiyor. Gençlik tek bir blok değil ve "genç seçmen şunu istiyor" cümlesi çoğu zaman veriden değil temenniden çıkıyor.
Parti sistemi yerinde durmuyor
Seçimden bu yana kayıtlı partiler listesi değişmeye devam ediyor. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sicilinde şu an 23 kayıtlı parti var.
İki hareket öne çıkıyor: Gelecek Partisi 29 Temmuz 2026'da kendini feshetti. Yeni Parti 24 Temmuz 2026'da kuruldu — yani sicildeki en yeni parti.
Bu tür hareketler seçim sonrası dönemin tipik davranışı. Meclis'e giremeyen ya da ittifak bulamayan yapılar ya dağılıyor ya birleşiyor; yeni kurulanlar bir sonraki seçimin ittifak masasında yer bulmayı hedefliyor.
Bugün ne durumdayız
2023 resmî bir sayım; bugünkü tercihler için tahmin gerekiyor. Oy Sandığı anketinde şu an 60 katılımcı var ve bu sayı Türkiye'yi temsil etmiyor — nedenini ayrı bir yazıda tek tek anlattık.
Ama ankette 2023'te kime oy verdiğiniz de soruluyor. Katılım büyüdükçe asıl değerli sayı ortaya çıkacak: 2023'te bir partiye oy verenlerin bugün nereye gittiği. Mutlak oranlardan çok bu geçiş tablosu, siyasetin gerçekten nereye doğru hareket ettiğini gösterir.
Partilerin tek tek profilleri Partiler sayfasında, il il tablo ise İller sayfasında.
Sayılar: 14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi resmî sonuçları (YSK, Türkiye geneli) ve kayıtlı seçmen istatistikleri. Parti sicili: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı.
